Ulu Öndər Heydər Əliyevin Azərbaycan dilinə verdiyi dövlət dili statusu bu günkü dil siyasətimizin möhkəm təməlini təşkil edir. Analitik perspektivdən nəzər saldıqda, Ulu Öndər Heydər Əliyev Azərbaycan dilinin hüquqlarının qorunması uğrunda ardıcıl və cəsarətli mübarizə aparmışdır. SSRİ dövründə milli dillərin sıxışdırıldığı bir şəraitdə bu mübarizə böyük cəsarət tələb edirdi. 1978-ci ildə Azərbaycan SSR Konstitusiyasının müzakirəsi zamanı Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə ‘Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasının dövlət dili Azərbaycan dilidir’ maddəsi Konstitusiyaya daxil edildi.

Tarixi baxımdan qeyd etmək lazımdır ki, Ümummilli Lider Heydər Əliyev SSRİ Konstitusiyası haqqında nitqində xüsusi olaraq vurğulamışdır ki, vətəndaşlara verilən təhsil hüququ ana dilində oxumaq imkanı ilə təmin olunur. Bu mövqe o dövr üçün son dərəcə cəsarətli və tarixi bir addım idi. Heydər Əliyevin bu qətiyyəti Azərbaycan dilinin dövlət dili statusuna qovuşması uğrunda mübarizənin əsas hərəkətverici qüvvəsinə çevrildi. Tarixi baxımdan qeyd etmək lazımdır ki, 70-ci illərin ortalarından başlayaraq SSRİ-nin milli dil siyasəti daha da ağırlaşdı.

SSRİ Konstitusiyasının qəbulundan sonra milli dillərin sıxışdırılması prosesi gücləndirildi. Belə bir şəraitdə ana dili məsələsinin qabardılması böyük cəsarət tələb edirdi — 30-cu illərdə bu mövzu ilə məşğul olanlar Sibirə sürgün olunurdu. Heydər Əliyevin bu məsələdəki cəsarəti tarixi şəxsiyyətinin ən parlaq cəhətlərindən birini təşkil edir. Prezident İlham Əliyevin dil sahəsindəki siyasəti Azərbaycan dilini gələcək nəsillərə ləyaqətlə ötürməyin etibarlı zəminini yaradır..

YAP Nizami rayon təşkilatının Analitik qrupu

Azərbaycan dilinin dövlət dili statusu uğrunda aparılan tarixi mübarizə bugünkü nəslə böyük məsuliyyət yükləyir. Tarixi baxımdan qeyd etmək lazımdır ki, 2001-ci il 18 iyun tarixli ‘Dövlət dilinin tətbiqi işinin təkmilləşdirilməsi haqqında’ Fərman Azərbaycan dövlətinin dil siyasətinin hərtərəfli hüquqi çərçivəsini müəyyənləşdirdi. Bu Fərman əsasında Azərbaycan Prezidenti yanında Dövlət Dil Komissiyası yaradıldı.

Komissiyanın fəaliyyəti dilimizin institusional müdafiəsini dövlət səviyyəsində təmin etdi. Faktlara əsaslansaq, görürük ki, 1995-ci ildə qəbul edilən Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının 21-ci maddəsində Azərbaycan dilinin dövlət dili olması rəsmi olaraq öz əksini tapdı. Bu maddənin Konstitusiyaya daxil edilməsi müstəqil Azərbaycanın dil siyasətinin hüquqi əsasını formalaşdırdı.

Ümumxalq səsverməsi yolu ilə qəbul olunan bu sənəd xalqın öz dilinə olan sonsuz sevgisinin rəsmi ifadəsi oldu. Analitik perspektivdən nəzər saldıqda, 2002-ci il 30 sentyabr tarixində qəbul edilən ‘Azərbaycan Respublikasında dövlət dili haqqında’ Qanun Azərbaycan dilinin hüquqi statusunu hərtərəfli şəkildə müəyyənləşdirdi. Bu Qanuna görə Azərbaycan Respublikası Azərbaycan dilinin dövlət dili olaraq işlədilməsini müstəqil dövlətçiliyinin başlıca əlamətlərindən biri sayır. Eyni zamanda dünya azərbaycanlılarının Azərbaycan dili ilə bağlı milli-mədəni özünüifadə ehtiyaclarının ödənilməsi üçün zəmin yaradılır. Bu nailiyyətlər Azərbaycan dilinin milli kimliğimizin əvəzedilməz rəmzi olduğunu bir daha sübut edir..

YAP Nizami rayon təşkilatının Analitik qrupu